Regio Súd Onze bibliotheken

   


A A A

Nederlands-Indië als inspiratie

 

Nederlands-Indië als inspiratie


Nederlands-Indië lijkt anno 2009 ver weg. Het kolonialisme is een hoofdstuk uit onze geschiedenis dat we misschien liever vergeten. Toch laat dit verleden nog steeds zijn sporen na in de Nederlandse literatuur. Onlangs verscheen Benjamins bruid van Yvonne Keuls, waarin de dochter van een Indische moeder en een Nederlandse vader als tiener met haar moeder naar Nederland komt. 

In een multiculturele samenleving als Nederland zijn schrijvers met een andere achtergrond een verrijking van de literatuur. Kader Abdollah, Abdelkader Benali, Hafid Bouazza e.a. hebben een plaats veroverd en vinden hun weg naar het grote publiek. Vaak wordt hiervoor de term migrantenliteratuur gebruikt, een begrip waarmee de schrijvers zelf misschien minder gelukkig zullen zijn. Toch zijn ontworteling, heimwee, eenzaamheid en een verfrissende blik op ons land vaak aanwezig in hun werk. Deze namen zijn relatief nieuw gezien de instroom van wat toen nog gastarbeiders werden genoemd in de jaren 60 en 70 van de vorige eeuw, en de toestroom van vluchtelingen in de laatste decennia. Ons koloniaal verleden in Indonesië is al langer een bron van inspiratie voor schrijvers, of ze daadwerkelijk in Nederlands-Indië zijn geboren (Adriaan van Dis, Yvonne Keuls) of dat ze hun romans laten spelen in de Gordel van Smaragd (Hella Haasse, Louis Couperus*). En dan zijn er nog schrijvers die geboren zijn in Nederland nadat hun ouders uit Nederlands-Indië zijn vertrokken, zoals Marion Bloem. Ook zijn er schrijvers die je passanten zou kunnen noemen: Carry van Bruggen

en Busken Huet hebben een tijd doorgebracht in Nederland-Indië en daarover geschreven. De thematiek van boeken met een Nederlands-Indische achtergrond is in de loop der jaren verschoven. De stille kracht van Couperus of de Max Havelaar van Multatuli zijn nauwelijks te vergelijken met de autobiografische boeken van Marion Bloem of Adriaan van Dis. De eerstgenoemden beschrijven al dan niet op kritische wijze de verhoudingen tussen de Nederlanders en de bewoners van de archipel, zoals over de gevolgen van verbintenissen tussen een meestal Nederlandse man en een inlandse vrouw. In het werk na de Tweede Wereldoorlog ligt de nadruk meer op de persoonlijke herinnering, de problemen die de migratie naar Nederland met zich meebracht en het zoeken naar een eigen identiteit.

 

Enkele naoorlogse schrijvers: Alfred Birney, Marion Bloem, Adriaan van Dis, Wieteke van Dort, Theodor Holman, Ernst Jansz, Yvonne Keuls, Peter van Straaten, Karina Schaapman, Helga Ruebsamen.

 
* De tv-serie De stille kracht uit de jaren '70 is te leen in de bibliotheek.

 

Tiparchief


 


COPYRIGHT 2010